Vergeten rijkdom

Bespreking van vroeg-Joodse literatuur
Vroeg-Joodse literatuur betreft meer dan Bijbelboeken, maar ook geschriften die vaak
nauw betrokken zijn op de Bijbel zonder dat keurmerk te hebben ontvangen. Daniël de
Waele bespreekt veel van die literatuur in het boek 'Vergeten rijkdom'. Hoe doet hij
dat?
Boekanalyse
De Waele is HBO-docent Protestantse godsdienst en Nieuwe Testament in Brussel. Hij
schreef al eerdere boeken.
Na een voorwoord en een inleiding is de vroeg-Joodse literatuur beschreven in acht
hoofdstukken, waarvan de langste hoofdstukken gaan over Joodse geschiedenis (H1) en
pseudepigrafen (H5). De tekst is voorzien van voetnoten, zwart-wit afbeeldingen,
landkaarten en schema's.
Het boek sluit af met een nawoord, een literatuurlijst, een verklarende woordenlijst en een
personenregister. Er is gebruik gemaakt van de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV).
Literatuur vroege Jodendom
Naast de Tenach (het Oude Testament) behandelt De Waele vooral de literatuur die naast of
als gevolg van de Bijbel is ontstaan in de periode 6de eeuw voor en na CE. Deze buiten-Bijbelse
literatuur gaat in op vragen die in verband staan met de Bijbel, maar daarin
onbeantwoord blijven.
Het is literatuur, deels ontstaan in de verstrooiing, van verschillende inhoud, zoals wijsheid,
filosofie, martelaarsverhalen, apocalyptische visioenen, mystiek, strenge wetsregels, Joodse
geschiedenis en rabbijnse Bijbel- en geschiedenisinterpretatie.
Dit boek is bedoeld voor de geïnteresseerde leek of iemand die theologie wil gaan studeren;
een handzame inleiding. Voorkennis is niet vereist. Het toont de grote diversiteit aan Joodse
literatuur die aantoonbaar ook als basis is gebruikt voor het Nieuwe Testament (NT).
Evaluatie
Dit is een heel interessant boek over de veelzijdige vroeg-Joodse literatuur in verband met
de Bijbel en hun cultuur en geschiedenis. Wat opvalt is het Vlaamse woordgebruik, wat voor
Nederlandse lezers soms afwijkend en/of vreemd kan overkomen. Maar echt problematisch
is het niet.
De Waele volgt de moderne Bijbels theologische opvatting dat belangrijke Tenachboeken
zouden zijn ontstaan tijdens de eerste ballingschap. Volgens hem werd het Jodendom toen
sterk beïnvloed door Zoroastrisme, wat vooral zou blijken uit de niet-Bijbelse geschriften. Die
laatste bewering is twijfelachtig. Wat betreft datering van Tenachboeken zijn er simpelweg te
veel bewijzen dat die zijn geschreven door de personen waarnaar ze zijn vernoemd.
De Waele houdt er ook aan vast dat er door het late vaststellen van de Tenachboeken er
veel bij zou zijn verzonnen, omdat de auteurs zouden zijn vergeten hoe het eertijds was
gegaan. Tevens zouden ze de Tenachboeken polemisch hebben opgesteld naar de heidense
Babylonische cultuur.
Ten aanzien van de eerste ballingschap komt De Waele met de merkwaardige stelling dat
slechts 5-10% van de bovenlaag van de Isra'Eliem zouden zijn gedeporteerd naar
Mesopotamië. Uit de Bijbel komt naar voren dat maar een kleine groep ('am ha'aréts)
achterbleef in het beloofde Land en dat het grotendeels ontvolkt werd achtergelaten.
Het NT zou meteen in het Grieks zijn geschreven, terwijl toch steeds zekerder wordt dat
sommigen NT-boeken een Hebreeuwse origineel hebben gekend (bijvoorbeeld Mattheüs).
Dit boek wordt aangeraden.
Bron: https://messianieuws.nl/bespreking-van-vroeg-joodseliteratuur/?fbclid=IwAR1dLPV0e1uKIwOwzokVYFd0TT3nKmg4C9l6jUjihobeR5NOgws5w6AxUyw