Duivels dilemma

Op 9 en 10 augustus 1944 werden in kamp Vught 23 verspreiders van het verzetsblad Trouw gefusilleerd. Jarenlang is aangenomen dat ze niet voor het vuurpeloton zouden zijn gezet als Trouw de uitgave had gestaakt. Hiertoe had verspreidingsleider Wim Speelman zijn handtekening moeten zetten onder een briefje dat de Sicherheitsdienst bij hem zou hebben bezorgd. Tijdens een traumatische vergadering aan het Amsterdamse Valeriusplein werd besloten niet te wijken voor deze chantage: Trouw ging door. De maanden die aan de vergadering voorafgingen, zijn altijd in nevelen gehuld geweest. Van de jacht door de Sicherheitsdienst op Trouw is bijna geen snipper papier bewaard gebleven. Na de bevrijding deden veel betrokkenen er het zwijgen toe. Vijfenzeventig jaar later biedt Peter Bak in zijn meeslepend geschreven boek De '23' van Trouw eindelijk een reconstructie van een van de meest aangrijpende episodes uit de bezetting.